Ceza Hukukunda İstinaf Kanun Yolu
İlk derece mahkemesi tarafından verilen karar aleyhinize ise ve kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız bu karara karşı bölge adliye mahkemeleri nezdinde istinaf başvurusunda bulunabilirsiniz. İstinaf başvurusu dilekçe ile başvurularak veya zabıt katibine beyanda bulunularak yapılabilmektedir. Kişi tutuklu ise, istinaf başvurusu ceza infaz kurumu ve tutukevi müdürüne de yapılabilir.
Sanık, katılan, katılma isteği karara bağlanmamış/reddedilmiş olanlar ve katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş olanlar istinaf kanun yoluna başvurabilirler. Bu şahıslar, istinaf dilekçelerinde başvurma nedenlerini göstermemiş olsa dahi Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından inceleme yapılır. Örneğin, sanığın istinaf dilekçesinde “hükmün istinaf yoluyla incelenmesini talep ediyorum.” demesi yeterlidir. Ancak incelemenin daha sağlıklı yapılması için başvurma nedenlerinin istinaf dilekçesinde belirtilmesi faydalı olacaktır. Bununla birlikte, Cumhuriyet savcısının da istinaf kanun yoluna başvurma yetkisi vardır. Ancak Cumhuriyet savcısı başvuru nedenlerini gerekçeleri ile birlikte yazılı şekilde açıkça sunmak zorundadır. İlgililer, Cumhuriyet savcısının istinaf başvurusuna karşı 7 gün içinde cevaplarını sunmalıdır.
Kural olarak istinaf incelemesi kendiliğinden yapılamaz. İstinaf incelemesi yapılabilmesi için, başvuru hakkına sahip olanların talepte bulunması gerekir. Ancak cezaların önemi nedeniyle 15 yıl ve daha fazla süreli hapis cezalarına ait hükümler, bölge adliye mahkemesince kendiliğinden incelenir. Hükümden önce verilip hükme esas teşkil eden veya başkaca kanun yolu öngörülmemiş olan mahkeme kararlarına karşı da hükümle birlikte istinaf yoluna başvurulabilir. Re’sen istinafta, içtima sonucundaki ceza miktarı değil, her suç için belirlenen ceza miktarı esas alınır.
Aşağıdaki kararlar yönünden istinaf kanun yoluna başvurulamaz:
1) Hapis cezasından çevrilen adli para cezaları hariç olmak üzere, sonuç olarak belirlenen üçbin Türk Lirası dahil adli para cezasına mahkumiyet hükümleri,
2) Üst sınırı beşyüz günü geçmeyen adlî para cezasını gerektiren suçlardan beraat hükümleri,
3) Kanunlarda kesin olduğu yazılı bulunan hükümler
İstinaf başvuru dilekçesi, hükmü veren ilk derece mahkemesine sunulur. Hükmü veren ilk derece mahkemesi öncelikle istinaf başvuru dilekçesi üzerinden ilk inceleme adı verilen kabul edilebilirlik incelemesi yapar.
İstinaf yoluna başvuru için süre 7 gündür. Bu süre hükmün açıklanması yüze karşı ise, açıklandığı tarihten itibaren başlar. Hükmün açıklanması yoklukta yapılmış ise, süre hükmün tebliğ edildiği tarihten itibaren başlar. İstinaf başvurusu süresi içinde yapılırsa hükmün kesinleşmesi engellenmiş olur.
İlk derece ceza mahkemesince verilen kararlara karşı öncelikle istinaf kanun yoluna gidilir. İstinaf kanun yolu sürecinde verilen hüküm de yeterli görülmezse istinaf aşamasından sonra istinaf mahkemesinin verdiği kararın özelliğine göre şartları varsa “Temyiz Kanun Yolu” için Yargıtay’a başvuru yapılabilir.
BÖLENLER HUKUK BÜROSU
Abdurrahman Mah. Şehit Emniyet Mdr. Ertan Nezihi Turan Cad. No:7 Yaşar Atlı Plaza K:4 D:58 Edirne
