İşe İade Davası
İŞE İADE DAVASI
30 veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde, en az altı aylık kıdemi olan işçinin iş akdinin feshinde, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanılmak zorundadır. İş akdinin feshinin geçerli bir sebebe dayanmaması halinde, İş Kanunu’nun 18. madde kapsamında kalan işçiler işe iade davası açabilirler. Fakat işletmenin bütününe ilişkin yönetsel yetkiye sahip işveren vekili çalışanlar ile işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri iş güvencesinden faydalanamazlar.
İşverenin iş akdini feshi için geçerli sebepler Kanun’nda işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan nedenler olarak sayılmıştır. İşçinin davranışlarına dayanan fesihte, iş akdinin işçi tarafından ihlal edilmiş olması gerekir. Kasten ihlal aranmaz, özen yükümlülüğünün ihlali yeterlidir.
İşçinin davranışlarından kaynaklanan sebebin, kusura dayanması, tek sefere özgü olmaması, işçi tarafından zamana yayılan şekilde, düzeltilmeyerek, tekrar edilerek, süregeliyor olması gerekmektedir. İşçi kusurlu olarak sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse, işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur. Yargıtay içtihatlarında, işçinin davranışlarından kaynaklanan sebeplerin tek sefere özgü olmasının yeterli olmadığı, işçinin bir anlık öfke ya da başka sebeplerle oluşan tek seferlik davranışının (İşçinin suç oluşturan davranışları haricinde) iş sözleşmesinden kaynaklanan tüm haklarının yok olmasına yol açamayacağı kabul edilmektedir.
İşçinin geçerli neden olmaksızın iş akdi feshedilmişse, fesih bildiriminin işçiye tebliğ edildiği tarihten itibaren 1 ay içerisinde İş Mahkemesi’nde işe iade davası açılmalıdır. Feshin geçerli olduğu ve şekil şartlarına uyulduğu hususlarında ispat külfeti işverende olup, ispat edilemezse mahkemece işçinin işe iadesine, işçiye boşta geçen süreye ilişkin ödenmesi gereken tazminata ve yine işe başlatılmaması durumunda ödenecek iş güvencesi tazminatına yönelik karar verilir.
İşe iade kararının kesinleşmesinden itibaren işçi, 10 iş günü içerisinde işverene başvurarak işe iadesini talep etmelidir. Bu tarihten itibaren işveren 1 ay içerisinde işçiyi, tekrardan işe başlatmalıdır. İşverenin, işçiyi işe başlatıp başlatmaması konusunda seçimlik bir hakkı bulunmakta olup gerekli tazminatların tamamını ödeyerek işçi işe başlatmayabilir.
İşverenin işe başlatması durumunda: İşçiye boşta geçen süreye yönelik en fazla 4 aylık ücret tutarında tazminatı ve diğer hakları ödemek zorundadır. Diğer haklar, ikramiye, gıda yardımı, yol yardımı gibi en fazla 4 aylık süreyi kapsayan parasal haklardır.
İşverenin işe başlatmaması durumunda: İşçiye, boşta geçen süreye yönelik en fazla 4 aylık ücret tutarındaki tazminatı, diğer hakları ve en az 4 en çok 8 aylık ücret tutarında iş güvencesi tazminatını ödemek zorundadır.
BÖLENLER HUKUK BÜROSU
Abdurrahman Mah. Şehit Emniyet Mdr. Ertan Nezihi Turan Cad. No:7 Yaşar Atlı Plaza K:4 D:58 Edirne
